Sinds 2013 volg ik, Lex van Teeffelen, de ontwikkelingen van de crowdfunding in Nederland. In 2016 zal naar verwachting een kleine 200 miljoen wordt geïnvesteerd vanuit de crowd, vooral in het Nederlands mkb. Ruim driekwart van dit bedrag wordt besteed aan het verstrekken van leningen. Met mij, zijn particulieren bereid gedreven ondernemers van financiering te voorzien tegen een vergoeding.

Beloofde rendementen

Wat beloven de platforms aan rendement in Nederland? Ik beperk mij tot drie platforms waar ik een redelijke portfolio heb opgebouwd. Geldvoorelkaar ligt bij mijn portfolio rond de 8%, Kapitaal Op Maat zit op 7% en Lendahand geeft 3,5% aan. Let op, dit is een rendement over het openstaande deel van de lening. Omdat er steeds tussentijds wordt afgelost, is het effectief rendement beduidend lager. Daar zit de eerste adder onder het gras. De tweede adder is dat er geen rekening wordt gehouden met de kosten en defaults (wanbetalers).

Kijkt u met mij mee?

Ik heb voor u mijn eigen portfolio geanalyseerd op verwacht rendement na gemaakte kosten en reeds afgeboekte defaults. Mijn portfolio is 8 tot 35 leningen groot per platform. De looptijd is 3-5 jaar bij Geldvoorelkaar(GvE) en Kapitaal op Maat (KoM) en 1-3 jaar bij Lendahand (LdH). De portfolio is niet groot genoeg om een definitief oordeel te vellen. Maar het geeft een inkijkje.

GvE: Belofte 8,0%, Kosten 0,9%, Default*25%, Verwacht rendement 2,1%

KoM: Belofte 7,0%,Kosten 0,9%, Default*10%, Verwacht rendement 4,1%

LdH: Belofte 3,5%, Kosten 0,0%, Default*00%, Verwacht rendement 2,5%

* GvE helft afgeboekt, KoM andere partij betaalt af, LdH heeft garantsteller

Werkelijk rendement flink lager

Het staatje laat zien dat de te verwachte rendementen veel lager zijn dan de beloftes. Dit heeft alles te maken met het annuïtaire model van afbetaling, waarbij gedurende de lening steeds wordt afgelost. Dat halveert bijna het effectief rendement bij maandelijkse afbetalingen. Daarna moeten de kosten eraf en de genomen defaults.

Hoewel Geldvoorelkaar het laagste rendement kent – door de hoge default – geeft dit wellicht het meest reële beeld. De meeste leningen in mijn portfolio zijn al 3 jaar geleden afgesloten. Jammer dat ik alles zelf moest berekenen, het ontbreekt aan een goed overzicht bij Geldvoorelkaar. Het te verwachte rendement bij Kapitaal op Maat is wel netjes aangegeven in mijn overzicht na kosten, maar zal nog zakken. De leningen zijn vaak niet ouder dan 1 jaar. Er zullen zeker nog defaults volgen. Lendahand kent in principe geen kosten en ook de kans op defaults is klein. Er is een garantstelling vanuit solvabele financiers in het buitenland. Hun aflossingsschema is ook anders, vaak per kwartaal of halfjaar, wat het effectief rendement hoger maakt dan de twee andere partijen, die maandelijkse aflossingen. Ook bij Lendahand ontbreekt een te verwachte jaarlijks rendement in de portfolio.

De rendementen die crowdfundleningen voorspiegelen tenderen naar misleiding. Dat heeft te maken met de tussentijdse aflossingen op de lening. Ook de kosten en de defaults verlagen het rendement aanzienlijk. Mijn inschatting is dat het effectieve rendement niet hoger is dan 2% – 3%. Mijn beperkte steekproef kan echter een vertekening opleveren.

Crowdfunders presteren beter dan de bank

Desondanks blijf ik een fan van crowdfunding. Crowdfunders kunnen ondernemers financieren die voor banken niet interessant zijn. Dat ligt voor een belangrijk deel in de hoge kosten en weinig innovatieve ICT en werkwijzen van de banken. De pleister op de wonde is dat bij mijn huidige rendementsverwachting, crowdfunding bij een goed gespreide portfolio een tot 5 keer hoger rendement kent dan bij spaarrekeningen (0,6%) en een tot 2 keer hoger rendement dan deposito’s van 3-5 jaar (1,5%). Pas op, de te verwachte rendementen kunnen nog lager uitvallen.

Effectieve rente is de norm

Het is verstandig de reële rendementen op de platforms te vermelden, zeker bij een maandelijks aflossingsschema’s. Effectieve rendementen over de gehele looptijd zijn de standaard in financiële wereld (onder aftrek van kosten en voorbeeld defaults). Kapitaal op Maat is op de goede weg, zij laten de te verwachte effectieve rendementen zien in mijn portfolio.

Geef funders transparante informatie vooraf op de website en binnen hun portfolio. Desnoods met voorbeeld defaults als historische gegevens ontbreken. Anders krijgt crowdfunding op termijn hetzelfde imagoprobleem dat banken nu hebben. Het zou zonde zijn als funders